Lesstof

Er is geen enkel bedrijf dat volledig onafhankelijk kan opereren van externe belanghebbenden zoals partners, aanbieders, overheidsinstanties, enz. Samenwerking waarbij een aantal belanghebbenden wordt betrokken, is cruciaal voor het goed functioneren van niet alleen een sociale onderneming maar voor elk bestaand bedrijf. De reden hiervan is dat zelfs entiteiten aan de top van de voedselketen er niet op kunnen vertrouwen dat hun geluk of succes altijd blijft bestaan zonder het punt te bereiken waarop eenvoudigweg innovatieve ideeën opraken. Het probleem dat zich vervolgens voordoet, is hoe je met succes problemen kunt oplossen en nieuwe producten en diensten kunt creëren om aan de behoeften van de klant te voldoen. Hier kan: co-creatie, co-design en co-working de oplossing bieden.

Co-creatie

Co-creatie wordt gebruikt om een breed scala aan belanghebbenden te betrekken die normaal nooit bij het werkproces betrokken zouden zijn geraakt, inclusief de belangrijkste belanghebbenden namelijk de klanten. Je kunt co-creëren met verschillende actoren uit het ecosysteem, elk met een eigen toegevoegde waarde voor het innovatieproces. Zo kun je ervoor zorgen dat de geleverde eindproducten of diensten goed aansluiten bij de behoeften van de eindgebruikers of dat ze een oplossing voor hun problemen leveren.

Er bestaat geen universele, officiële definitie van “co-creatie. Co-creatie staat voor een situatie waarin bedrijven externe actoren (leveranciers, partners, klanten, verschillende overheden en beleidsmakers, enz.) betrekken bij de ideevorming het en ontwikkelingsprocessen. Het hele idee van "co-creatie" is niet nieuw maar de term werd bekend door een artikel in "Harvard Business Review" in de jaren 2000, waarin de auteurs de nadruk legden op de relatie tussen een bedrijf en de klanten. Co-creatie is heel nuttig. Veel bedrijven houden hun nieuwe producten of diensten strikt intern wat de mogelijkheid beperkt om vanuit een andere hoek te kijken naar het product en echte feedback te krijgen van de doelgroep waarvoor je creëerde. Co-creatie helpt bedrijven om samen te werken en nieuwe, innovatieve en frisse ideeën op te doen, uit hun comfortzone te treden en het gemakkelijker te maken om antwoorden te vinden op vragen waar intern geen antwoord op bestaat. Het belangrijkste doel van het hele co-creatieproces is om bestaande problemen vanuit een nieuw en fris perspectief te bekijken en op basis van de gevonden oplossingen met betere producten en diensten te komen.

Hoe werkt het co-creatie proces?

Er zijn verschillende manieren waarop een bedrijf externe actoren (leveranciers, partners, klanten, verschillende overheidsinstanties en beleidsmakers, enz.) kan betrekken en een co-creatieproces kan aangaan om deze actoren onderdeel te maken van hun ideeën en ontwikkelingsprocessen. Het is zeer waarschijnlijk dat je traditionele onderzoeks- en ontwikkelingstechnieken nog niet hebt overwogen om meer te weten te komen over voorkeuren en veranderingen in de huidige werkwijze binnen het bedrijf. Bijvoorbeeld: het houden van enquêtes en focusgroepen onder de eindgebruikers van een specifiek bedrijf. Deze 'ouderwetse' vormen van klantenbinding zijn typische voorbeelden van een co-creatieproces omdat dit zowel het bedrijf als haar klanten betreft. Met de recente ontwikkelingen op IT-gebied zijn er natuurlijk tal van andere manieren waarop verschillende belanghebbenden kunnen deelnemen aan het co-creatieproces. Dat kan nu via verschillende moderne software, internetfora, sociale media, enz. dat ervoor zorgt dat het creatieproces plaats kan vinden in elke fase van het ontwikkelingsproces (van de beoordeling van het oorspronkelijke idee, via de beoordeling van het gecreëerde product of de gecreëerde diensten, tot de realisatie ervan op de markt). Het feit dat wanneer een klant of een leverancier die betrokken is bij het co-creatieproces het gevoel heeft dat hij of zij wordt gehoord en dus meer betrokken raakt bij het succes van het bedrijf is belangrijk om in je achterhoofd te houden.

Wat zijn de voordelen van een effectief co-creatie proces?

De effectiviteit van het co-creatieproces kan worden gemeten aan de tevredenheid van de deelnemende actoren. Een goed gestructureerd co-creatieproces brengt toegevoegde waarde voor alle processen van het besturen van een bedrijf of sociale onderneming. In de volgende paragrafen wordt meer uitgelegd over de verschillende manieren waarop het co-creatieproces waarde genereert:

• Ontwerpen en ontwikkeling van betere producten en diensten, gebaseerd op de behoeften van de klant: de meeste toegevoegde waarde die wordt verkregen door deel te nemen aan een co-creatieproces is om iets nieuws te creëren. Ieder bedrijf mag hierin uniek zijn en producten en diensten creëren waartoe hun concurrenten niet in staat zijn. Helaas is dit meestal onmogelijk vanwege de betrokkenheid van steeds dezelfde mensen met dezelfde manier van denken bij het brainstormen over nieuwe ontwikkelingsideeën. Op deze manier zul je wel nieuwe ideeën bedenken die van alles kunnen zijn maar niet nieuw. Co-creatie maakt het mogelijk om nieuwe gezichtspunten te onderzoeken. Het is zelfs niet nodig om te voorspellen wat de voorkeuren van de eindgebruikers zijn omdat ze dat, dankzij het co-creatieproces, zelf kunnen aangeven, wat resulteert in nieuwe producten en diensten die 100% de mening van de eindgebruiker weerspiegelen.

• Verbetering van de financiële prestaties: het co-creatieproces kan je helpen om zowel financiële middelen besparen als je inkomsten te verhogen. Hoe precies? Het kan je veel geld besparen op de kosten die gewoonlijk worden besteed aan bijvoorbeeld onderzoek en marketing. Door het co-creatieproces krijg je rechtstreeks toegang tot jouw doelgroep(en) door nauw met hen samen te werken en regelmatig hun feedback te ontvangen zonder dat je extra hoeft te investeren in dit soort diensten. Als je kunt beschikken over de mening van externe actoren die je potentiële klanten zijn, krijg je de kans om een product of dienst te ontwerpen of te verfijnen om aan de behoeften van zoveel mogelijk eindgebruikers te voldoen. Hierdoor stijgt de verkoopopbrengst.

• Brainstormen over innovatieve en onverwachte ideeën: het personeel van elke entiteit bestaat uit specialisten en experts op hun eigen gebied. Hier is natuurlijk helemaal niets mis mee maar als het gaat om het brainstormen over nieuwe en innovatieve ideeën, is de kans groot dat je team dat niet lukt omdat ze zullen blijven denken op de manier waarop ze nu werken. Standaard is je doel om altijd met spannende producten en diensten te komen. Het co-creatieproces helpt je daarbij door nieuwe actoren toe te voegen. Deze actoren hoeven niet beslist meteen mensen te zijn die je in de toekomst wel zou willen aannemen, maar hun visie en manier van denken kunnen wel al waardevolle ideeën opleveren. Dit kunnen zelfs personen zijn die helemaal niet over de nodige expertise beschikken. Door externe belanghebbenden te betrekken bij het co-creatieproces, kun je jouw manier van werken vanuit een geheel nieuw perspectief benaderen.

• Partnerschappen aangaan met een breed scala aan belanghebbenden: het is gebruikelijk, vooral voor de grotere bedrijven, dat er miscommunicatie ontstaat tussen verschillende afdelingen. Dit is het zogenaamde "silo-effect". Dit effect kan ook ontstaan bij het werken met verschillende entiteiten. Zo denkt een sociale onderneming in de gastronomie, culinair erfgoed en voedsel niet na over de laatste trends binnen een softwarebedrijf. De sociale onderneming zal altijd mensen aannemen met een specifieke set aan kennis en vaardigheden op het gebied van gastronomie, voeding, enz. Co-creatie stelt je in staat om gloednieuwe vaardigheden te oefenen door externe mensen in het proces te betrekken.

Co-design

Terwijl de term "co-creatie" verwijst naar een proces van samenwerking tussen verschillende belanghebbenden (leveranciers, partners, klanten, verschillende overheidsinstanties en beleidsmakers, enz.), voornamelijk door het uitwisselen en delen van ideeën en ervaringen, biedt het concept van "co-design ” (ook wel participatief ontwerp genoemd) de mogelijkheid om te creëren met externe actoren. De belangrijkste verschillen tussen de twee processen zijn dat de co-creatie vooral wordt gebruikt in de ideefase van een product of dienst wanneer nieuwe ideeën worden gegenereerd terwijl co-design veel te maken heeft met het daadwerkelijke ontwerp van een product of dienst.

Hoe werkt het co-designproces in de praktijk?

Zoals eerder uitgelegd, zijn de complexe problemen van tegenwoordig en die uitdagingen van de wereld waarin wij leven te breed om door één enkele discipline te worden aangepakt. Dit is de reden waarom zoveel actoren bij het proces van co-design betrokken zijn - leveranciers, partners, klanten, verschillende overheidsinstanties en beleidsmakers, enz. Het co-designproces stelt hen in staat om complexe problemen het hoofd te bieden en een actieplan te ontwikkelen om huidige ervaringen te verbeteren en samen nieuwe en innovatieve oplossingen voor deze problemen te creëren.

Het co-designproces vereist de betrokkenheid van vele actoren. Dat betekent dat specifieke rollen en verantwoordelijkheden worden gedefinieerd binnen de context. Stel je bijvoorbeeld voor dat je samenwerkt met een voedselaanbieder om het leven van daklozen te verbeteren. Het toepassen van een co-designbenadering van deze uitdaging moet de verschillende mensen en organisaties bij elkaar brengen om een volledig beeld te krijgen van de kansen en om samen nieuwe oplossingen te creëren. Deze groep actoren kan bijvoorbeeld zijn: daklozen (aangezien zij de initiële doelgroep zijn), professionals die met daklozen werken, beleidsmakers, overheidsstructuren, leveranciers, enz. Uiteindelijk zal de reikwijdte of schaal van het project bepalen hoeveel belanghebbenden zijn vertegenwoordigd en waar zij zullen bijdragen in het proces.

Gewoonlijk zijn de belangrijkste stappen van een co-ontwerpproces:

• Betrokkenheid - Probeer van elkaar te leren en stel de specifieke uitdaging vast welke moet worden opgelost
• Begrip - Probeer je te concentreren op de behoeften van de gebruikers en verzamel belangrijke inzichten voor elke belanghebbende
• Ideevorming - Start de co-creatie van ontwerpconcepten en maak prototypes
• Valideren - Controleer de validiteit van de in co-gecreëerde oplossing en test deze met de eindgebruikers
• Heroverweeg - en verbeter het prototype op basis van de feedback verkregen tijdens de vorige fase.

Wat zijn de voordelen van een effectief co-designproces?

Een uitdaging benaderen vanuit de co-design-mindset helpt om een goed proces en resultaten te garanderen die logisch zijn voor mensen. In de volgende paragrafen worden de verschillende manieren waarop het co-design proces waarde genereert, nader toegelicht:

• Co-design stelt alle betrokkenen in staat een actieve aanjager van verandering te zijn. Het ontwerpen van toekomstige oplossingen is niet beperkt tot specifieke groepen mensen maar iedereen, inclusief gebruikers, klant of medewerker, kan eraan deelnemen, waardoor hun behoeften en ervaringen relevanter worden gemaakt

• Co-design helpt om alle relevante partijen beter met elkaar te verbinden en stimuleert de samenwerking tussen disciplines

• Het co-design proces bevordert de motivatie van alle betrokkenen en vergroot ook de bereidheid tot innovatie en verandering

• Co-design leidt tot meer inclusieve en geloofwaardige oplossingen

• Co-design heeft een sterke focus op realisatie en implementatie waardoor meer gerichte en gedifferentieerde producten of diensten mogelijk worden.

Co-working

Co-working is wanneer mensen met verschillende achtergronden samenkomen in een neutrale ruimte met als doel om onafhankelijk te werken in verschillende projecten of in groepen aan dezelfde projecten. De co-working-omgeving is daarbij anders dan de traditionele kantoorwerkruimte omdat de mensen in de co-working-omgeving meestal niet voor dezelfde organisatie werken. Een typische co-working-omgeving zal dezelfde voorzieningen bieden als in een traditioneel kantoor of zelfs meer. Het grootste verschil tussen een kantoor en de co-working-omgeving is de flexibiliteit die de co-working -omgeving biedt.

Wat zijn de voordelen van co-working?

Er zijn verschillende redenen waarom mensen liever in een co-working omgeving werken dan thuis of op kantoor. In de volgende paragrafen wordt meer uitgelegd over de manieren waarop co-working waarde genereert:

• Co-working verhoogt de productiviteit;
• Co-working zorgt voor meer netwerkmogelijkheden;
• Co-working stimuleert creativiteit en innovatieprocessen;
• Co-working biedt mogelijkheden voor samenwerking;
• Co-working wordt als kostenefficiënt beschouwd;
• Co-working zorgt voor meer flexibiliteit.