Lesstof - Wat betekent samenwerking?

Volgens het Partnering Initiative, is een partnerschap een sector overschrijdende samenwerking, waarbij organisaties op een transparante, eerlijke en wederzijds voordelige manier met elkaar samenwerken, gericht op het bereiken van de doelstellingen van duurzame ontwikkeling. De partners komen overeen om middelen in te zetten en zowel de risico's als de voordelen van het partnerschap te delen.

Samenwerkingen zijn mogelijk zowel binnen de sector als tussen organisaties uit verschillende sectoren. Voorbeelden van samenwerking met een andere insteek: strategische alliantie en nauwe samenwerking op lange termijn tot incidentele samenwerking. Samenwerking kan dus op verschillende manieren plaatsvinden. Meestal dient samenwerking echter een groter doel.

Het doel van samenwerking in het reguliere bedrijfsleven is geld verdienen of geld besparen. In een sociale onderneming wordt hier toenemende sociale impact aan toegevoegd. Onder bepaalde voorwaarden kan een organisatie besluiten dat de geplande activiteiten beter in samenwerking met een andere organisatie kunnen worden uitgevoerd dan wanneer ze door één organisatie worden uitgevoerd (synergie-effect). Dit is één van de redenen waarom organisaties een partnerschap vormen, maar het is niet de enige, er zijn er nog meer, zoals:

Gemakkelijker toegang tot hulpbronnen, b.v. expert kennis

Betere mogelijkheid om publiek te bereiken en verwachte doelen te bereiken

Delen van kosten

Het vergroten van de bekendheid op de markt.

Externe samenwerkingen en partnerschappen stellen organisaties in staat een stuk innovatiever te zijn en sneller oplossingen te bedenken voor toekomstige uitdagingen. Als er één manier is om moeilijkheden met andere organisaties te overwinnen, is het door een gemeenschappelijk doel. In de steeds veranderende markt van vandaag vereist het profiteren van middelen, innovatie en ervaring binnen een partnerschap wederzijds begrip.

Het opbouwen van een wederzijds voordelige samenwerking is een uitdaging. Het is een proces waarin de verschillende elementen van het kiezen van een partner tot de manier waarop de relatie met hem wordt onderhouden belangrijk zijn. Het belangrijkste bij samenwerken is het begrijpen van de andere kant en het duidelijk stellen van doelen. Deze aanpak zal een effectievere implementatie van sociale activiteiten mogelijk maken en tegelijkertijd zakelijke doelen bereiken.

Partnerschap is een tweerichtingsrelatie. Waardevolle relaties, voor beide partners betekenen het volgen van eenvoudige principes van samenwerking. De selectie van een partner hangt af van het doel van de organisatie, de gezochte middelen of het soort probleem dat moet worden aangepakt. Samenwerking is mogelijk zowel binnen de sector als tussen organisaties uit verschillende sectoren. Die samenwerking kan incidentele samenwerking bij de uitvoering van het project inhouden maar ook strategische alliantie en nauwe samenwerking op lange termijn.

Voordelen van samenwerking

Het aangaan van effectieve partnerschappen komt kleine sociale ondernemingen op dezelfde manier ten goede als netwerken. Partners delen kennis en middelen, bevorderen elkaars prestaties en verminderen risico's en onzekerheid in de huidige competitieve omgeving. Samenwerken heeft ook een aantal specifieke voordelen:

Optimalisatie en schaalvoordeel - Wanneer het partnerschap is opgezet om de kosten te verlagen en/of een deel van de infrastructuur te delen. Het wordt meestal aangegaan in het kader van een koper-leverancier relatie.
Concurrentievoordeel - Doordat partners expertise, kennis en middelen delen om producten, diensten of ervaringen te verbeteren en een breder publiek te bereiken, wordt de bedrijfsactiviteit op een innovatieve manier gestimuleerd.
Verbetert de geloofwaardigheid en het imago van het bedrijf - Vind de juiste partners en zet samen een partnerschap op om het ethos van je bedrijf te versterken. Wanneer ondernemingen met vergelijkbare doelen en visies de krachten bundelen, kan de invloed en kracht van elke organisatie behoorlijk vergroot worden. Sterkere bedrijven produceren betere producten en bieden diensten van hogere kwaliteit aan klanten wat de algehele merkwaarde vergroot.
Vergroot het klantenbestand - Door strategische partnerschappen aan te gaan met andere bedrijven en organisaties wordt het mogelijk om een groter publiek te bereiken. Het vergroten van het aantal consumenten/vrijwilligers/mensen die zich inzetten voor een sociale onderneming kan worden bepaald door gezamenlijke marketingacties met gelijkgestemde organisaties of door overeenkomsten om producten of diensten aan te bieden aan klanten van beide entiteiten zodat het potentiële aantal klanten exponentieel wordt vergroot.
Stabiliteit op lange termijn - het is duidelijk dat de combinatie van de bovenstaande factoren – d.w.z. het vergroten van het potentiële klantenbestand, toegang tot schaalvoordelen, het optimaliseren van je activiteit, het delen van expertise en het versterken van het merkimago van de sociale onderneming - op de lange termijn zal resulteren in stabiliteit van de onderneming in kwestie en haar in staat zal stellen waarde te creëren voor haar gemeenschap wat het uiteindelijke doel is van elke ondernemer. Een geweldige samenwerking maakt je beter, heft je zwakke punten op en versterkt je sterke punten.

Samenwerken met stijl

Door samen te werken met de juiste actoren krijgen bedrijven toegang tot nieuwe informatie en kun je beter geïnformeerd beslissingen nemen over jouw activiteiten, waardoor de sociale meerwaarde voor de gemeenschappen groter zal zijn. Daarom is het cruciaal om de perfecte partner te vinden om mee samen te werken.

Net als in het geval van netwerken vormen partnerschappen cruciale elementen voor sociale ondernemingen en voor het bereiken van de beoogde sociale impact. Daarom moeten ze goed worden ingesteld. Onderstaand model (Connective Impact) geeft de te volgen stappen weer:

Het is noodzakelijk om de eigen doelen en doelstellingen volledig te begrijpen voordat een partnerschap wordt aangegaan of een samenwerkingsproces met andere mensen of organisaties wordt gestart.
Zoek en vind, indien mogelijk, potentiële partners met vergelijkbare waarden en doelen. Het is ook belangrijk om daarbij vast te stellen waar aanvullende vaardigheden en kennis aanwezig zijn om jouw hiaten op te vullen.

Hoe vind je een ideale partner om samen te werken?

Is deze partner waardevol
Staat de partner open voor samenwerking met andere spelers in hetzelfde of een ander veld
Is hij/zij transparant en kan hij/zij communiceren
Voegt de partner waarde toe en creëert hij samenwerking (synergiën)
Heeft hij/zij kennis en is hij/zij proactief
Is de partner flexibel?

Neem contact op met potentiële partners of actoren en faciliteer strategieontwikkeling. Identificeer ook implementatiepartners.
Als het partnerschap eenmaal samenwerkt, is het essentieel om de prestaties en voortgang te monitoren en kansen voor verbeteringen in de gaten te houden. Neem de tijd om de doeltreffendheid ervan te controleren en te beoordelen. Dit moet regelmatig worden gedaan.
Overweeg mogelijkheden om in de toekomst doelen te herdefiniëren of nieuwen te ontwikkelen.

Enkele principes moeten gedurende het gehele partnerschap worden gerespecteerd. Ze zijn gebaseerd op ‘The Partnering Initiative’:

Eerlijke participatie - gelijk recht op vertegenwoordiging en erkenning van de bijdrage die niet expliciet in geld kan worden uitgedrukt of beschreven in termen van publiek belang voor alle partners.
Duidelijkheid - openheid en eerlijkheid in relaties en het scheppen van voorwaarden voor de ontwikkeling van vertrouwen.
Wederzijds voordeel – met als doel om gemeenschappelijke doelen te bereiken die beide partijen bevredigende resultaten opleveren.

Samenwerkingsvormen

Een partnerschap kan vele vormen aannemen, van ondernemers die samenwerken om te investeren in een project tot bedrijven die technische kennis en ideeën delen. Wat een bedrijf ook doet, het is van cruciaal belang om die samenwerkingsovereenkomst te vinden waar beide partijen baat bij hebben.

Er bestaan verschillende niveaus van samenwerking, variërend van basaal tot intens. De samenwerking kan ook variëren in tijd, eenmalig of langdurig, of iets daar tussenin. Het kan met één of meerdere bedrijven tegelijk zijn. De meest voorkomende soorten partnerschappen zijn:

Strategische allianties tussen niet-concurrenten - deze samenwerking komt alle betrokkenen ten goede aangezien zij middelen delen om hetzelfde doel te bereiken of dezelfde activiteit te ontwikkelen. De band van dit partnerschap is niet zo sterk als een joint venture, en ook minder formeel.
Strategische allianties tussen concurrenten - onder bepaalde omstandigheden kan het gunstig zijn voor concurrenten om samen te werken aan gedeelde doelstellingen op het ene gebied, terwijl ze nog steeds concurreren op een ander gebied.
Joint venture om een nieuw bedrijf te ontwikkelen - in een joint venture bundelen twee of meer ondernemers/organisaties hun middelen om een geheel nieuwe gemeenschappelijke activiteit te creëren, of het nu gaat om een nieuw product, dienst of ervaring. Deze zakelijke binding is veel sterker net als de potentiële risico's tussen partners, die de inkomsten, winst, kosten en verliezen zouden delen.
Relaties tussen kopers en leveranciers om betrouwbare leveringen te garanderen - dit partnerschap kan worden gecreëerd voor de opbouw van langdurige stabiele relaties om zo met jouw leverancier(s) of koper(s) in contact te komen. Deze samenwerking houdt echter niet alleen het kopen/verkopen van producten of diensten in maar kent ook een gezamenlijk belang namelijk elkaars businessmodellen levensvatbaar en winstgevend te maken.

Evenementnetwerken met andere organisaties is een manier om samen te werken met verschillende actoren in hetzelfde of op een ander werkterrein, waardoor de relatie informeler wordt en gebaseerd is op de uitwisseling van kennis en collegiale ondersteuning.

Sociale ondernemingen: Netwerken en samenwerken

Sociale ondernemingen, met name die actief zijn in plattelandsgebieden, waar informatie, middelen en capaciteiten beperkter zijn vanwege geografische of economische beperkingen, moet je waardevolle en langdurige relaties kunnen aangaan om deze middelen te mobiliseren en zo werking te verzekeren en dus de verwezenlijking van maatschappelijke doelstellingen. Daarnaast helpt samenwerking met andere ondernemers, entiteiten of stakeholders sociale ondernemers om meer impact te hebben en meer waarde te creëren voor de gemeenschappen, zodat de missie van de sociale onderneming succesvol wordt bereikt.

“Het ontwikkelen van een krachtig netwerk met toegewijde leden zal de sociale ondernemers in staat stellen om veelvoorkomende problemen te overwinnen, namelijk de uitdaging om de beste talenten aan te trekken, gebrek aan steun van de financiële instellingen, gebrek aan middelen, onvoldoende fondsen, beperkte organisatorische normen die de mobilisatie en het gebruik ervan belemmeren van middelen en om hun sociale missie te vervullen (...). Verder spelen netwerken en partnerschappen een belangrijke rol voor het op de markt brengen van het product/de diensten van de sociale ondernemingen, en helpt het hen om toegang te krijgen tot markten, om klantinformatie te krijgen, om kansen te identificeren en om informatie te verkrijgen over mogelijke financieringsbronnen. Bovendien stelt het hen in staat kennis op te doen over de lokale omgeving of omstandigheden, over de onvervulde lokale sociale behoeften en om kansen in de lokale gemeenschap zelf te identificeren” (A. Irudaya Veni Mary et al., 2019).

Sociale ondernemingen profiteren van het lidmaatschap van een lokaal/regionaal netwerk omdat het hen in staat stelt toegang te verkrijgen tot gedeelde rijkdom aan bronnen, expertise, contacten en peer-ondersteuning. Bovendien kan het feit dat je in een landelijk gebied gevestigd bent (zoals in het zogenaamde lege Europa) specifieke uitdagingen toevoegen die moeten worden overwonnen. Het hebben van een plek om met vergelijkbare organisaties en partners te discussiëren is echt essentieel. Door jouw netwerk op te bouwen, leer je meer over nieuwe ontwikkelingen in jouw branche en krijg je de kans om contact te maken met de gemeenschap. Voor sommigen lijkt het misschien tijdverspilling, maar deze eenvoudige marketingtool is waardevol en effectief als deze correct wordt uitgevoerd.

Sociale ondernemingen kunnen ook partner zijn van commerciële ondernemingen die vanuit hun maatschappelijke missie maatschappelijke doelen willen nastreven. De samenwerking kan zich beperken tot een enkel project of een meer langdurig karakter hebben. Beide typen organisaties kunnen ook op commercieel vlak samenwerken zoals het kopen en verkopen van producten. Het sociale aspect van samenwerking kan verschillende elementen bevatten. De mogelijkheid van gezamenlijke betrokkenheid wordt aangegeven kan zijn:

Filantropie, sponsoring,
Het leveren van diensten, apparatuur en gebouwen,
Vrijwilligerswerk door medewerkers,
Maatschappelijk betrokken marketing,
Veelvoorkomende programma's, projecten, campagnes
Sociale en strategische allianties.