Lesstof - Creativiteitstechnieken

Creativiteitstechnieken vormen het perfecte hulpmiddel om na te denken over je sociale product of zakelijke avontuur, het ontwerpen ervan of het ontwikkelen van nieuwe benaderingen binnen jouw sociale onderneming. Ze zijn ook essentieel om je bedrijf innovatief en concurrerend te houden. De technieken stellen organisaties of individuen in staat om de ontwikkeling van ideeën als bron van innovatie te stimuleren.

Gebruik de technieken om het idee om te zetten in een goed product of dienst. Zet ze in om veel ideeën te genereren, te reflecteren en te beoordelen en te beslissen wat de basis van je bedrijf zal zijn. Je kunt deze creativiteitstechnieken gebruiken om vanaf het begin volledig nieuwe ideeën te genereren maar wees niet bang om oude of bestaande ideeën te gebruiken. Een nieuw idee kan innovatief zijn door de toegevoegde waarde aan een bestaand idee, features toevoegen of toepasbaar in een andere sector. Onthoud dat je niet het idee van iemand anders kopieert omdat dat nauwelijks een succesvol bedrijfsmodel kan worden.

Bij het bepalen welke creativiteitstechnieken je inzet denk je na over de aard van het ontwerpprobleem samen met de mensen die deelnemen aan de ideevormingssessie. Het is belangrijk om technieken te kiezen die passen bij de groepsgrootte. Overweeg tegelijkertijd welke methoden de deelnemers het meest op hun gemak stellen en de beste respons uitlokken bij deze specifieke groep mensen.

Er is een enorme hoeveelheid creativiteitstechnieken beschikbaar om nieuwe ideeën te genereren en oplossingen te vinden voor problemen of uitdagingen, in elke fase van jouw ondernemingsproject. Hier zijn enkele van de meest voorkomende:

• Brainstorming / Brainwriting

  - Deze ideevormingstechniek, die normaal gesproken wordt ontwikkeld tijdens groepssessies, maakt het mogelijk om in korte tijd een groot aantal ideeën te verzamelen. Tijdens deze processen wordt de kwantiteit van ideeën meer gewaardeerd dan de kwaliteit ervan Het is dus aan te raden om in eerste instantie niet de eigen ideeën of die van anderen te beoordelen. Het belangrijkste verschil tussen brainstormen en brainwriting is dat de laatste techniek schriftelijk wordt gedaan, in verschillende rondes waarin deelnemers hun ideeën op papier zetten en vervolgens van rol wisselen met andere deelnemers. Om deze reden is deze vorm geschikter om de deelname van meer introverte leden aan te moedigen. Er zijn verschillende brainwrite technieken waarbij Method 6-3-5 één van de meest populaire is.

• Six Thinking Hats

  – Deze vorm is speciaal ontworpen om een probleem of uitdaging vanuit alle mogelijke perspectieven te benaderen, om de situatie te analyseren en innovatieve en gunstige oplossingen te bedenken. Six Thinking Hats werkt zo goed omdat het gemakkelijk is om een hoed af te zetten of op te zetten, waardoor iemand van hoed (rol) kan wisselen en vanuit een ander perspectief over de kwestie kan nadenken.

• SCAMPER

  - Deze techniek is gebaseerd op het feit dat elk product en elke dienst/ervaring kan worden onderworpen aan een innovatieproces door de volgende vragen te stellen:

  • Vervangen: sommige elementen of componenten van je bedrijfsidee/product kunnen worden ingeruild voor een ander die meer waarde biedt. Ook is het mogelijk dat jouw product of dienst in een andere context kan worden toegepast dan die waarvoor het aanvankelijk werd bedoeld
  • Combineren: wat als je de doeleinden of doelstellingen van het product, de oplossing, het idee combineert?
  • Aanpassen: bekijk of het mogelijk is om je aanbod aan te passen aan andere contexten, doelgroepen, enz. Kun je een andere toepassing vinden voor jouw product/dienst? Hoe kun je beter inspelen op de behoefte van je doelgroep?
  • Wijzigen: stel je alle mogelijke veranderingen en aanpassingen voor die je zou kunnen toepassen op het uiterlijk of de communicatie van je product/dienst.
  • Vind een andere toepassing: misschien worden behoeften en resultaten anders door je bedrijfsidee in een andere branche te plaatsen. Gebruik deze input om je idee vanuit een ander perspectief te bekijken.
  • Elimineren: welke factoren kun je uitsluiten om jouw idee/product te vereenvoudigen?
  • Herschikken (of omkeren): wat als je precies het tegenovergestelde probeert van wat je nu doet? Draai je idee 360º om en reflecteer!

• Lateral Thinking

  - Is het vermogen om buiten de kaders te denken, d.w.z. een bewuste en systematische manier om problemen op te lossen door middel van een indirecte en creatieve benadering. Hierbij worden problemen vanuit verschillende en onverwachte hoeken en vanuit totaal verschillende perspectieven bekeken. Het stelt denkers, door specifieke en onconventionele denktechnieken te introduceren, in staat om nieuwe oplossingen te ontdekken die anders onopgemerkt zouden blijven. Lateraal denken houdt zich bezig met wat zou kunnen zijn in plaats van wat mogelijk is. In die zin stelt het trainen van ons lateraal denken ons niet in staat om los te komen van onze vooropgezette ideeën en mentale patronen. Het houdt zich specifiek bezig met het genereren van nieuwe percepties, ideeën en creatieve oplossingen.

De Bono stelt vier technieken voor lateraal denken voor:

• Bewustzijn - de auteur was van mening dat we ons eerst bewust moesten worden van hoe onze geest informatie verwerkt. Weerstand bieden aan gevestigde patronen is de eerste stap naar meer innovatie.
• Willekeurige stimulatie - Blootstelling aan willekeur is een belangrijk deel van het ontwikkelen van laterale denkvaardigheden. Normaal gesproken proberen we alle afleiding te blokkeren en ons te concentreren op de taak die voor ons ligt. De Bono stelt dat het toelaten van een verscheidenheid aan informatie - door een wandeling te maken, naar een podcast te luisteren, met een vreemde te praten of een andere route naar het werk te nemen –een positieve invloed kan hebben op ons probleemoplossingsproces.
• Alternatieven - De derde techniek is bewust alternatieve oplossingen te overwegen. Misschien heb je al besloten wat volgens jou de beste oplossing voor het probleem is, maar de Bono moedigt ons aan om na te denken over andere mogelijkheden. Het is naar zijn mening de enige manier om het probleem echt te bekijken vanuit alle invalshoeken.
• Wijziging - De relatie tussen onderdelen van een probleem omkeren, in de tegenovergestelde richting gaan van wat wordt geïmpliceerd, patronen opsplitsen in kleinere stukjes en relaties vertalen in analogieën en dan terug zijn allemaal manieren om een "veranderingsmentaliteit" te kweken tijdens het oplossen van problemen.

• Five Ws and H

  - Deze techniek probeert informatie te verzamelen over een specifiek onderwerp of probleem door de volgende vragen te beantwoorden: wat, wanneer, waar, wie, waarom en hoe? De antwoorden kunnen niet "ja" of "nee" zijn, maar moeten met argumenten beantwoord worden die bruikbare gegevens opleveren voor het vinden van een oplossing voor het probleem, het bedenken van een nieuwe sociale onderneming, of het structureren van een meeslepend verhaal. Deze techniek kan zowel voor individuen als in groepen worden ingezet. Brainwriting en brainstorming kunnen in groepen worden gebruikt om antwoorden op vragen te vinden. Brainwriting - het team verzamelt zich rond een tafel en geeft zes vellen papier door met het opschrift "Wat?" "Waarom?" Wanneer? Wie? Hoe? Waar? Persoon "A" begint met het blad "Wat", Persoon "B" begint met het blad "Waarom", Persoon "C" begint met het blad "Wanneer", enzovoort. Brainstormen houdt in dat de begeleider vragen stelt en de antwoorden opschrijft.

• Analogieën

  – wordt gebruikt om niet-gerelateerde ideeën te onderzoeken om nieuwe inzichten te krijgen in jouw ontwerpproblemen. Deze inzichten kunnen helpen bij het omvormen van een bekend concept tot iets geheel nieuws in een nieuwe context. Analogieën dwingen het ontwerpteam anders te denken wat helpt bij het ontdekken van nieuwe inspiratie en ideeën voor een specifiek concept. Analogieën kunnen het team helpen inspiratie te vinden voor het oplossen van problemen en bij het genereren van nieuwe ontwerpoplossingen voor een probleem. Volg deze zes eenvoudige stappen om analogieën te genereren: 1) bepaal de kenmerken van je probleemscenario, 2) zoek naar vergelijkbare objecten en hun gedrag, 3) kijk naar een branche die totaal anders is dan de jouwe, 4) zoek naar specifieke mensen die je zou kunnen interviewen, 5) Brainstormtechnieken gebruiken, en 6) maak een analoog inspiratiebord.

• Challenging Assumptions

  – Het is goed om na te denken over de eigenschappen en functionaliteiten van een product of dienst waarvoor je een oplossing zoekt. De vragen die je stelt, lijken misschien gek, maar ze dwingen jou en je team om er vanuit een nieuwe hoek naar te kijken en met een nog betere oplossing te komen! Deze techniek kent drie eenvoudige stappen: 1) Maak een lijst met aannames, 2) daag de aannames uit en 3) zoek uit hoe de uitdaging werkelijkheid kan worden.

• Mindmapping

  – Een mindmap is een diagram dat woorden, concepten of items bevat die rond een centraal concept zijn gerangschikt. Het structureert ideeën visueel om te helpen bij analyse en zet lange lijsten met informatie om in een meer visuele, georganiseerde en kleurrijke weergave. Het maakt gebruik van brainstorming en is ongestructureerd en zonder orde. De belangrijkste uitdaging bevindt zich in het midden van het papier waar ideeën die in je opkomen worden neergeschreven en verbanden worden gelegd. Sommige online tools zoals: MIRO kunnen nuttig zijn voor gezamenlijke mindmapping in een digitale omgeving.

• Worst possible idea

  - Deze techniek bedenkt het slechtst mogelijke idee of de slechtste oplossing voor het huidige ontwerpprobleem. Door met het slechtst mogelijke idee te komen, verlicht je de druk op de deelnemers om met een geweldig idee te komen. Zoals je zult zien, zal niemand je veroordelen als je met onjuiste en onmogelijke ideeën komt. Als gevolg hiervan verlicht het stress en angst en verhoogt het iemands zelfvertrouwen om te spreken. Het kan ook worden ingezet als een ijsbrekeractiviteit om een veilige en comfortabele ruimte te creëren voor deelnemers om hun mening te uiten in verdere stappen van het ideevormingsproces.

Deze reeks technieken is slechts een deel van de hulpmiddelen die je kunt gebruiken. Voel je vrij om andere creativiteitstechnieken uit te proberen en eentje te kiezen die je het meest geschikt vindt voor jouw behoeften. Wees niet bang om ermee te experimenteren - hoe meer ideeën je bedenkt, hoe meer kans je hebt om een briljant idee voor je sociale onderneming te genereren!